దీపావళి పండుగ నేపథ్యంలో బాణసంచా కాల్చే విషయంలో సుప్రీంకోర్టు కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఢిల్లీతో పాటు జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం (ఢిల్లీఎన్సీఆర్) పరిధిలో పరిమిత సమయాల్లో గ్రీన్ క్రాకర్స్ కాల్చడానికి అనుమతించింది. పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రజల ఆరోగ్యం, పండుగ సంప్రదాయాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
అయితే బాణసంచా వినియోగంపై కఠినమైన నిబంధనలు విధించింది. నవంబర్ 7, 8 తేదీల్లో మాత్రమే గ్రీన్ క్రాకర్స్ కాల్చడానికి సుప్రీంకోర్టు అనుమతించింది. ఉదయం 6 గంటల నుంచి 7 గంటల వరకు, రాత్రి 8 గంటల నుంచి 10 గంటల వరకు మాత్రమే బాణసంచా కాల్చాలని స్పష్టం చేసింది. ఈ సమయాలు మినహా మిగిలిన సమయంలో బాణసంచా కాల్చడానికి అనుమతి ఉండదు.
ఆసుపత్రుల సమీపంలో బాణసంచా వినియోగంపై నిషేధం విధించింది. ఈ ప్రాంతంలో మళ్లీ పూర్తిస్థాయి నిషేధం అమల్లోకి రానుంది. సాధారణ బాణసంచాతో పోలిస్తే తక్కువ కాలుష్యాన్ని విడుదల చేసేలా రూపొందించిన గ్రీన్ క్రాకర్స్కు మాత్రమే అనుమతి ఉంటుంది.
వీటిని గుర్తించడానికి ప్రత్యేక క్యూఆర్ కోడ్ విధానం అమలు చేయాలని గతంలోనే కోర్టు ఆదేశించింది. గుర్తింపు పొందిన సంస్థలు తయారు చేసిన బాణసంచాను మాత్రమే విక్రయించాలి. నిషేధిత రసాయనాలు, బేరియం కలిగిన బాణసంచా విక్రయాలకు, వినియోగానికి అనుమతి లేదు.
అలాగే ఆన్లైన్ వేదికల ద్వారా బాణసంచా విక్రయించరాదని, అనుమతి లేని ప్రాంతాల్లో అమ్మకాలు జరపరాదని కోర్టు గతంలో స్పష్టం చేసింది. నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన వారిపై చర్యలు తీసుకోవాలని అధికారులను ఆదేశించింది.
దీపావళి సమయంలో బాణసంచా కాల్చడం వల్ల గాలి నాణ్యత దెబ్బతింటుందని, ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్నవారు శ్వాసకోశ సమస్యలు ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉందని కోర్టు పేర్కొంది. మరోవైపు పండుగ సంప్రదాయాలు, ప్రజల మనోభావాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని అభిప్రాయపడింది. అందుకే పూర్తిస్థాయి నిషేధం కాకుండా పరిమిత సమయాల్లో, నిర్దేశిత రకాలకు మాత్రమే అనుమతించే విధానాన్ని అనుసరించింది.
గతంలో గ్రీన్ క్రాకర్స్ విక్రయాలు, వినియోగానికి అనుమతించినప్పటికీ నిబంధనల అమలులో అధికారులు విఫలమయ్యారని సుప్రీంకోర్టు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. అక్రమ బాణసంచా విక్రయాలను అడ్డుకోవడానికి ఎలాంటి చర్యలు తీసుకున్నారు ఎన్ని తనిఖీలు నిర్వహించారు ఎంతమంది విక్రేతలపై కేసులు నమోదు చేశారు అనే వివరాలను కోర్టు కోరింది. కేవలం ఆదేశాలు జారీ చేయడం కాకుండా వాటిని క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేయాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. కాలుష్య నియంత్రణ మండళ్లు గాలి నాణ్యతను పర్యవేక్షించాలని కోర్టు సూచించింది.
ముఖ్య గమనిక: ఈ తాజా అనుమతులు ఢిల్లీఎన్సీఆర్ ప్రాంతానికి సంబంధించినవి. దేశవ్యాప్తంగా అన్ని ప్రాంతాలకు గ్రీన్ క్రాకర్స్కు ఇదే నిబంధనలు వర్తిస్తాయని భావించరాదు. ఆయా రాష్ట్రాలు, స్థానిక అధికారులు జారీ చేసే ఆదేశాలను పాటించాలి.