డేటా రక్షణ చట్టంపై సుప్రీంకోర్టులో విచారణ.. కేంద్రానికి నోటీసులు

డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ చట్టం2023 (డీపీడీపీ చట్టం)లోని కొన్ని నిబంధనలను సవాలు చేస్తూ డిజిటల్ న్యూస్ పబ్లిషర్స్ అసోసియేషన్ (డీఎన్పీఏ) దాఖలు చేసిన పిటిషన్పై సుప్రీంకోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వ స్పందన కోరింది. ఈ చట్టంలోని కొన్ని నిబంధనలు పత్రికా స్వేచ్ఛకు, సమాచార హక్కుకు, పరిశోధనాత్మక జర్నలిజానికి ఆటంకం కలిగించే అవకాశం ఉందని మీడియా సంస్థల సంఘం వాదించింది. మంగళవారం విచారణ చేపట్టిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం కేంద్రానికి నోటీసులు జారీ చేసింది. తదుపరి విచారణను కు వాయిదా వేసినట్లు వార్తా కథనాలు వెల్లడించాయి.

జర్నలిజానికి ప్రత్యేక మినహాయింపు

డీఎన్పీఏ తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది మాధవి దివాన్ వాదనలు వినిపించారు. డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ చట్టంలో వార్తా సేకరణ, సంపాదకీయ కార్యకలాపాలు, పరిశోధనాత్మక జర్నలిజానికి స్పష్టమైన మినహాయింపు లేదని ఆమె కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. ప్రజా ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన అంశాలపై వార్తలు రాసే సమయంలో సంబంధిత వ్యక్తుల అనుమతి తప్పనిసరిగా తీసుకోవాల్సి వస్తే జర్నలిస్టుల పని క్లిష్టమవుతుందని సంఘం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.

ప్రజాప్రతినిధులు, ప్రభుత్వ అధికారులు లేదా ఇతర వ్యక్తులకు సంబంధించిన ప్రజా ప్రయోజన అంశాలపై వార్తలు సేకరించే సమయంలో ప్రతి సందర్భంలోనూ ముందస్తు సమ్మతి తీసుకోవడం సాధ్యం కాదని పిటిషనర్లు వాదించారు. ముఖ్యంగా ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు, వేగంగా వార్తలు అందించాల్సిన సందర్భాలు, అవినీతి ఆరోపణలపై పరిశోధనాత్మక కథనాల విషయంలో ఈ నిబంధనలు సమస్యలు సృష్టించవచ్చని పేర్కొన్నారు.

పరిశోధనాత్మక వార్తలపై ప్రభావం

చట్టంలోని కొన్ని నిబంధనల వల్ల వార్తా సంస్థలు వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని సేకరించడం, వినియోగించడం, భద్రపరచడం వంటి అంశాల్లో అదనపు బాధ్యతలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని డీఎన్పీఏ పేర్కొంది. వ్యక్తుల అనుమతి తీసుకోవడం, వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని తొలగించాలన్న అభ్యర్థనలను పరిశీలించడం వంటి నిబంధనలు పరిశోధనాత్మక కథనాల ప్రచురణను ప్రభావితం చేయవచ్చని వాదించింది.

ప్రత్యేకించి, అవినీతి లేదా ఇతర ప్రజా ప్రయోజన అంశాలపై సమాచారం అందించే వ్యక్తుల వివరాలు బయటపడే ప్రమాదం ఉందని మీడియా సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. ప్రభుత్వానికి సమాచారాన్ని కోరే అధికారం కల్పించే నిబంధనలు కూడా జర్నలిస్టుల సమాచార వనరుల గోప్యతపై ప్రభావం చూపవచ్చని పిటిషన్లో పేర్కొన్నాయి. అయితే, ఇవి పిటిషనర్లు వ్యక్తం చేసిన ఆందోళనలు మాత్రమే. చట్టం ప్రతి సందర్భంలోనూ జర్నలిస్టులను సమాచార వనరులను వెల్లడించమని ఆదేశిస్తుందని దీని అర్థం కాదు.

సమాచార హక్కు చట్ట సవరణపై అభ్యంతరాలు

డిజిటల్ డేటా రక్షణ చట్టంతోపాటు సమాచార హక్కు చట్టం (ఆర్టీఐ)లోని సెక్షన్ 8(1)(జే) సవరణను కూడా డీఎన్పీఏ సవాలు చేసింది. వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని వెల్లడించడంపై ఈ నిబంధన విధించే పరిమితులు ప్రభుత్వ అధికారులు, ప్రజా వ్యవహారాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని పొందడంలో ఇబ్బందులు కలిగించవచ్చని సంఘం వాదించింది.